کوثری: شهید سلامی؛ فرماندهای که ایمان، دانش و اقتدار را در هم آمیخت
عضو کمیسیون امنیت ملی: شهید سلامی قرآن از دستش جدا نمیشد، حافظ بود؛ میان معنویت و مسئولیت فاصله نمیگذاشت.
در آستانه نخستین سالگرد شهادت سرلشکر پاسدار حسین سلامی، فرمانده فقید سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، بازخوانی ابعاد شخصیتی، مدیریتی و فرماندهی این شهید والامقام بیش از پیش اهمیت پیدا میکند. شهید سلامی از جمله فرماندهانی بود که نام او با ارتقای توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران، توسعه قدرت بازدارندگی و تقویت روحیه جهادی در نیروهای مسلح گره خورده است. او کنار مسئولیتهای سنگین نظامی، همواره بر معنویت، خودسازی، علمآموزی و توجه به مسائل مردم تأکید داشت و بسیاری از همرزمان و همکارانش از او بهعنوان فرماندهای متفکر، خلاق، مسئولیتپذیر و آیندهنگر یاد میکنند.
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی که سابقه آشنایی و همکاری با شهید سلامی را از دوران دفاع مقدس دارد، در گفتوگو با تسنیم به تشریح ویژگیهای شخصیتی و مدیریتی این فرمانده شهید و نقش او در تقویت اقتدار دفاعی کشور پرداخته است.
تسنیم: شما سالها از نزدیک با شهید حسین سلامی آشنایی و همکاری داشتید، مهمترین ویژگیهای شخصیتی، علمی و معنوی ایشان را چگونه ارزیابی میکنید؟
آشنایی من با شهید سلامی به دوران دفاع مقدس و سال 1364 بازمیگردد، در آن مقطع ایشان در قرارگاه نوح فعالیت میکردند و از همان زمان ویژگیهای خاصی داشتند که برای همه همرزمانشان قابل مشاهده بود.
یکی از برجستهترین خصوصیات شهید سلامی، انس دائمی و عمیق با قرآن کریم بود. هر زمان که برای جلسات به قرارگاه میرفتیم، قرآن از دست ایشان جدا نمیشد. با وجود اینکه دانشجو بودند و میتوانستند مسیرهای دیگری را دنبال کنند، بهدلیل تأکید حضرت امام خمینی(ره) بر اولویت داشتن دفاع مقدس، حضور در جبهه را انتخاب کردند و در سختترین شرایط نیز از وظیفه خود عقبنشینی نکردند.
کنار حضور در میدان نبرد، همواره به رشد معنوی و علمی خود توجه داشتند. ایشان حافظ قرآن بودند و ارتباط ویژهای با مفاهیم قرآنی و معارف اسلامی داشتند، نهجالبلاغه نیز از منابعی بود که به آن توجه جدی داشتند، به همین دلیل میتوان گفت شخصیت شهید سلامی تنها یک شخصیت نظامی نبود، بلکه مجموعهای از علم، معنویت، اخلاق و تعهد را در خود جمع کرده بود.
ایشان فردی بسیار خوشفکر، خلاق و دارای قدرت تحلیل بالا بودند، اگر تمام وقت خود را صرف فعالیتهای علمی میکردند، بدون تردید در زمره برجستهترین نخبگان کشور قرار میگرفتند، ذهنی پویا داشتند و همواره دیگران را نیز به یادگیری، افزایش دانش، بصیرت و شناخت صحیح از مسائل تشویق میکردند، اعتقاد داشتند که هر پاسدار و هر فرد مسئول باید نسبت به مأموریت و مسئولیت خود شناخت دقیق داشته باشد و با آگاهی در مسیر انجام وظیفه حرکت کند.
نکته مهم دیگر این بود که شهید سلامی هیچگاه میان معنویت و مسئولیتپذیری فاصلهای قائل نبود. ایشان معتقد بود هرچه مسئولیت سنگینتر میشود، نیاز به خودسازی و ارتباط با خداوند نیز بیشتر خواهد شد و این نگاه در رفتار و منش او کاملاً نمایان بود.
تسنیم: شهید سلامی در جایگاه فرماندهکل سپاه چهنقشی در تقویت روحیه نیروهای مسلح و ارتقای توان دفاعی کشور ایفا کرد؟
زمانی که فرماندهی سپاه به شهید سلامی سپرده شد، ایشان از تجربه سالها حضور در مسئولیتهای مختلف نظامی و دفاعی برخوردار بودند، این سابقه باعث شده بود شناخت دقیقی از نیازهای نیروهای مسلح و الزامات آینده داشته باشند.
یکی از مهمترین ویژگیهای مدیریتی ایشان این بود که همواره به آینده نگاه میکردند. شهید سلامی معتقد بود؛ “دشمنان جمهوری اسلامی ایران بهطور مستمر در حال بهروزرسانی تجهیزات و روشهای خود هستند و اگر ما نیز متناسب با تحولات روز حرکت نکنیم، نمیتوانیم قدرت بازدارندگی خود را حفظ کنیم.”، از همین رو توجه ویژهای به فناوریهای نوین، توسعه توان موشکی، پهپادی و سایر حوزههای دفاعی داشتند.
ایشان تمام توان خود را برای ارتقای ظرفیتهای سپاه و نیروهای مسلح بهکار گرفته بود. رهبر معظم انقلاب همواره بر ضرورت افزایش توان دفاعی و آمادگی همهجانبه کشور تأکید داشتهاند و شهید سلامی نیز این موضوع را بهعنوان یک مأموریت راهبردی دنبال میکرد.
یکی از خصوصیات مهم ایشان این بود که بیش از ظواهر به محتوا توجه داشتند، برای شهید سلامی مهم نبود که یک مجموعه چگونه دیده میشود؛ بلکه مهم این بود که آن مجموعه تا چهاندازه توانمند، آماده و کارآمد است، به همین دلیل بخش مهمی از انرژی و زمان خود را صرف افزایش کیفیت تجهیزات، آموزش نیروها، ارتقای آمادگی رزمی و توسعه فناوریهای دفاعی میکرد.
ایشان باور داشت؛ “جمهوری اسلامی ایران با دشمنانی مواجه است که از هیچ اقدامی برای ضربه زدن به کشور دریغ نمیکنند، آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی قدرتهای غربی همواره بهدنبال اعمال فشار علیه ملت ایران بودهاند و مقابله با این تهدیدات نیازمند اقتدار و آمادگی دائمی است.”، شهید سلامی با همین نگاه برای تقویت بازدارندگی کشور تلاش میکرد و معتقد بود هرچه توان دفاعی کشور بیشتر باشد، احتمال وقوع جنگ و تهدید نیز کاهش خواهد یافت.
تسنیم: بسیاری از همرزمان شهید سلامی از روحیه مردمی و مسئولیتپذیری ایشان سخن گفتهاند، این ویژگی در عمل چگونه بروز پیدا میکرد؟
یکی از ویژگیهای بسیار مهم شهید سلامی این بود که نگاه او صرفاً به مسائل نظامی محدود نمیشد، ایشان خود را نسبت به مشکلات مردم نیز مسئول میدانست و هر جا احساس میکرد میتواند گرهی از کار مردم باز کند، وارد میدان میشد.
در حوزه رسیدگی به کارکنان و نیروهای سپاه نیز توجه ویژهای داشت، معتقد بود نیروی انسانی بزرگترین سرمایه هر سازمان است و باید به مسائل معیشتی، رفاهی و خانوادگی نیروها توجه شود، به همین دلیل ارتباط نزدیکی با بدنه سپاه داشت و تلاش میکرد مشکلات آنان را از نزدیک پیگیری کند،
کنار این موضوع، نسبت به مسائل عمومی کشور نیز حساس بود، برای مثال در برخی مقاطع درباره تأمین آب و زیرساختهای موردنیاز شهرهای بزرگ، بهویژه تهران، دغدغه جدی داشت. اگر احساس میکرد مشکلی میتواند در آینده برای مردم دردسرساز شود، شخصاً موضوع را پیگیری میکرد و جلسات متعددی با مسئولان دستگاههای مختلف برگزار میکرد.
ایشان از ظرفیتهای گسترده سپاه، بهویژه قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا(ص)، برای کمک به حل مشکلات کشور استفاده میکرد، نگاهش این بود که اگر مردم با مشکلی مواجه هستند، نباید منتظر ماند تا روندهای اداری طولانی طی شود، باید همه دستگاهها هماهنگ شوند و کار با سرعت و دقت پیش برود.
بارها مشاهده کردیم که مسئولان دستگاههای مختلف را دور یک میز جمع میکرد و با جدیت موضوع را دنبال میکرد تا نتیجه حاصل شود، این روحیه مسئولیتپذیری و دغدغهمندی نسبت به مردم یکی از ویژگیهایی بود که باعث شده بود شهید سلامی میان نیروهای سپاه و اقشار مختلف جامعه از محبوبیت و احترام ویژهای برخوردار باشد.
تسنیم: شهید سلامی چهنقشی در ارتقای توان عملیاتی کشور و موفقیت عملیاتهای «وعده صادق» داشت و میراث فکری او برای نسل آینده چیست؟
شهید سلامی فرماندهای بود که در عین آرامش ظاهری، روحیهای فعال، جسور و تهاجمی داشت، این ویژگی هم در سخنان و مواضع او و هم در تصمیمات عملیاتیاش بهخوبی مشاهده میشد. او معتقد بود در برابر دشمن نباید منفعل بود و باید با برنامهریزی دقیق و آمادگی کامل از منافع ملی دفاع کرد.
پس از اجرای عملیات «وعده صادق1»، شهید سلامی بلافاصله فرایند بررسی و ارزیابی عملیات را آغاز کرد. برخی افراد که از جزئیات فنی و عملیاتی اطلاع نداشتند، درباره فاصله زمانی میان مراحل مختلف این عملیات تحلیلهای نادرستی مطرح میکردند، اما واقعیت این بود که ایشان و مجموعه تحتمدیریت او مشغول بررسی دقیق نقاط قوت و ضعف عملیات بودند.
شهید سلامی اعتقاد داشت موفقیتهای بزرگ تنها با ارزیابی مستمر و اصلاح کاستیها تداوم پیدا میکند، به همین دلیل تمامی ابعاد عملیات، از عملکرد موشکها و پهپادها گرفته تا مسائل فنی و عملیاتی، مورد بررسی قرار میگرفت تا هرگونه نقص احتمالی برطرف شود.
این رویکرد نشان میداد که ایشان بهدنبال اقدامات نمایشی نبود، بلکه هدفش دستیابی به بالاترین سطح کارآمدی و اثربخشی بود. نگاه حرفهای و دقیق او موجب شد توان عملیاتی نیروهای مسلح بهشکل قابلتوجهی ارتقا پیدا کند و جمهوری اسلامی ایران در حوزه بازدارندگی به جایگاهی برسد که دشمنان ناچار به محاسبه دقیقتر توان ایران شوند.
بهاعتقاد من مهمترین میراث شهید سلامی برای نسل جوان و فرماندهان آینده، ترکیب ایمان، دانش، خودسازی، مسئولیتپذیری و روحیه جهادی است. ایشان نشان داد که یک فرمانده موفق تنها با تجهیزات و امکانات شناخته نمیشود، بلکه باید از نظر اخلاقی، معنوی، علمی و مدیریتی نیز در سطح بالایی قرار داشته باشد.
شهید سلامی تا آخرین روزهای عمر خود برای عزت، امنیت و اقتدار جمهوری اسلامی ایران تلاش کرد و بیتردید نام و راه او در تاریخ انقلاب اسلامی و حافظه ملت ایران ماندگار خواهد ماند. نسلهای آینده نیز میتوانند با الگو قرار دادن این ویژگیها، مسیر پیشرفت و اقتدار کشور را با قدرت ادامه دهند.
